دانشجویان رشته مدیریت امور فرهنگی ورودی 89 دانشگده فرهنگ و هنر اردبیل

                   

                         تاریخ اسلام                                                                                                                                          8/12/1389                                                                                                                                                                                                                    صفرنژاد  

تعریف تاریخ :  تاریخ یعنی وقت وقوع یک رویداد

اقسام تاریخ :  نقلی = آگاهی از وقایع و جریانات تاریخی

                     علمی تحلیلی = بررسی علل وقوع رویداد

فلسفه تاریخ : کشف قوانین حاکم بر رخدادها

تاریخ به کجا می رود یا موتور تاریخ چیست :

تفاوت بین تاریخ با علوم دیگر در چیست : در قانون آنها است تاریخ علوم انسانی بوده که با علوم تجربی فرق دارد

قانون علوم انسانی : غیر مطلق بوده و روش مطالعه غیر مستقیم بوده و تجربه به دست آمده عقلی است

قانون تجربی : قانون تجربی مطلق بوده ، روش مطالعه آن مشاهد مستقیم است وتجربه به دست آمده نیزحسی می باشد

منابع تاریخ اسلام چیست : منابع کتبی (مکتوبات از جمله قرآن و نهج البلاغه ) -  منابع شفاهی (منقولات از جمله احادیث و روایات ) –  منابع تصویری (محسوسات از جمله نقاشی ) منابع معماری -  منابع عقلی (معقولات از جمله  عقل و ذهن مورخ )

دانش های یاری رسان به تاریخ : نسب شناسی –  جغرافیا –  زبان شناسی –  سکه شناسی –  ادبیات

 اعراب به نسب (اجداد ) حسب (احوال و افتخارات گذشته ) عصب (تعصب ) اهمیت می دهند

  * 15/12/1389

مهمترین آفت تاریخ اسلام : فاسله زمانی مورخ و واقعه تاریخی ، بوجود آمدن فرقه ها

اسلام :  سنی ( شافعی ، حنفی ، مالکی ، حنبلی )

            شیعه ( 14 امامی  زیدی ، 7 امامی اسماعیلی ، 12 امامی جعفری )

اعراب :  بائده به معنی نابود شده اقوام (صمود و عاد )

             باقیه :  جنوبی – قحطانی عاربه – عرب اصیل

                       شمالی -  عدنانی – متعربه – عرب شده 

ساختار زندگی اعراب قبیله ای بوده است

*  14/1/1390

ختایی (تخلس شاه اسماعیل = نشانه قومیت و محل زندگی اولیه ترک ها در کشور ترکستان

کتب شیعه= اصول کافی(شیخ کلینی ) تهذیب(شیخ طوسی ) اسنبصار(شیخ طوسی) من لایحضره الفقیه(شیخ صدوق )

کتب اهل سنت = صحیح( بخاری ) صحیح (مسلح ) سنن (احمد حنبل ) سنن(ابن ماجه ) سنن(نسایی ) سنن(ترمذی )

 

عصر جاهلیت ،

تولد ، مقطع زمانی کودکی تا 40 سالگی ، در 25 سالگی ازدواج نموده اند 

بعتت ، مقطع زمانی از 40 سالگی تا هجرت به مدینه که عوت به اسلام می باشد و 13سال می باشد اولین کسانی که ایمان آورده اند حضرت خدیجه  کودک 10 ساله حضرت علی (ع) و زید ابن حارثه که یک برده بوده اهدائی حضرت خدیجه به رسول اکرم که آن را حضرت در را ه خدا آزاد کردند و بعد به پسر خواندگی قبول کردند

هجرت ، مقطع زمانی تشکیل حکومت اسلامی بوده و مدت آن 10 سال می باشد

* 21/1/1390

اعتراض ـ گفتگو ـ مذاکره ـ تطمیع ـ تهمت و استهزاء ـ تهدید ـ تحریر ـ جنگ

* 28/1/1390

تدریس کردند

* 4/2/1390

تدریس کردند

* 11/2/1390

* 18/2/1390  استاد نیامدند

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                           1 ------------------------

1- تاریخ چیست و اقسام تاریخ را بیان کنید ؟ مجموعه ای ازاطلاعات درباره تأثیروتأثرانسان است و به طور طبیعی اموری چون هدایت گمراهی،سازندگی وویرانگری،رفتارهای عادلانه وستمگرانه اش را شامل میشود

تاریخ نقلی : تاریخ نقلی  علم به وقایع و حوادث سپری شدن و آگاهیاز اوضاع و احوال گذشتگان است

تاریخ علمی : مطالعه بررسی و تحلیل وقایع گذشته و استنباط قواعد و سنتهای حاکم برزندگی گذشتگان

فلسفه تاریخ چیست ؟  عهده دار بررسی حقیقت و علت وجودی این تحولات کشف سنن حاکم بر آنها تعیین منازل برجسنه حرکت تاریخ تبیین روشهای پژوهش تاریخ و همچنین ارزیابی دستاورداین پدیده هاست با شناخت این قوانین است که می توان تاریخ کنونی را به فرمان آورد و گذشته را چراغ راه آینده قرار داد

اهمیت و ارزش تاریخ اسلام را بنویسید ؟ 1- اثبات مسأله وحی و پیوستگی پیامبر خدا به منبع لایزال الهی و معجزه جاویدان وی 2- آگاهی از راز و رمز توفیق پیامبر اکرم در گذراز جامعه جاهلی به جامعه اسلامی و دگرگون ساختن بنیاد نظام قبله ای جاهلیت و تبدیل آن به یک حکومت منسجم پویا و زنده 3- دستیابی به بخش گسترده ای از مبانی نظری و سنت عملی پیامبر خدا و اتمه اطهار در عرصه های فرهنگی معنوی اجتماعی سیاسی و اقتصادی 4- شناخت احکام شرعی چگونگی و مراحل وجوب و مشروعیت آنها                               5 – و در نهایت از انجا که سرنوشت مردم مسلمان ایران با سرنوشت و فرهنگ این آب و خاک گره خورده و اسلام و ارزش های دینی مبنا و رمز ماندگاری فرهنگ این ملت و سرزمین شمرده می شود وظیفه ملی ماست که از پیشینه آنچه سرنوشت ملی و میهنی ما بر آن استوار است آگاهی یابیم 

مکتب تاریخ نکاری چیست ؟ مجموع اندیشه های یک استادکه درجمعی نفوذیافته وتبعیت می شود یا شیوه خاص یا نظریه مشترکی راکه گروهی ازفلاسفه اندیشمندان محققان وشاگردان انان دنبال میکنندمکتب نامید

مکاتب معروف تاریخ نگاری اسلام کدامند؟ 1- مکتب تاریخ نگاری حجاز (مدینه) که به ترکیب قرآن فقه و احکام با موضوعات تاریخی شناخت  شده است 2- مکتب تاریخ نگاری عراق (بصره ) که با تأثیر پذیری از موقعیت به دست آمده در نتیجه فتوحات و بیشتر با بهره گیری از ادبیات پیش از اسلام به ویژه انساب ایام و اخبار به ثبت حوادث پرداخته است 3- مکتب تاریخ نگاری شام که بیشتر به تأثیر پندارهای جاهلی امویان و در پی کسب مشروعیت سیاسی و دینی حکومت آنان پدید آمد 4- مکتب تاریخ نگاری یمن که به نوعی در پاسخ به ادعاهای قومی و قبیله ای امویان به وجود آمده است 5- مکتب تاریخ نگاری ایرانی که ضمن ترجمعه آثارکهن فارسی به تدوین مجموعه هایی پرداختندکه به نوعی احیا گراندیشه شعوبیگری بوده است

 منابع مطالعاتی اسلام کدام اند ؟ 1- منابع شفاهی : منابعی است که روایات احادیث و اشعار آن بیشتر منشاشفاهی داشته و سینه به سینه نقل شده است 2- منابع مکتوب :این منابع شامل اسناد مدارک قراردادها صلح نامه ها و کتابهای تاریخی است و بیشتر از منابع شفاهی گرفته شده است 3- منابع تصویری : شامل نقاشی خط نقاشی و نقشه های تاریخی است این نقشه ها زینت بخش کتابهای جغرافیای تاریخی است 4- منابع معماری : بنای مساجد و کاخها معماری شهرها و باروها و جاده های برون شهری و درون شهری هر یک منابعی است که در تکمیل اطلاعات و ناگفته های تاریخ تأثیر داشته است

دانش های یاری رسان تاریخ کدامند ؟1- زبان شناسی : گسترش سرزمین های جهان اسلام در غرب و شرق موجب شد تا مورخ بناچار با چند زبان مهم آشنا باشد 2- سند شناسی : سند یکی از مهمترین ارکان تدوین تاریخ است از این رو مورخ در تدوین و تنظیم اطلاعات تاریخی با چگونگی ترتیب و طبقه بندی اسناد تاریخی آشنا شود 3- سکه شناسی : از راههای شناخت اوضاع اجتماعی سیاسی و فرهنگی هر عصر بررسی وضعیت اقتصادی آن دوره است 4- جغرافیا : زمان و مکان دو عنصر مهم تاریخ است جغرافیا به مثابه ظرف مکانی تاریخ نقش مهمی در بروز حوادث تاریخی دارد 5- ادبیات : علم تاریخ از ادبیات تفکیک ناپذیر است زیرا ادبیات آیینه تمام نمای تفکر تخیل و عواطف انسانی است

مهمترین اسباب تحریف تاریخ اسلام چیست ؟ فقط نام ببرید : فاصله زمانی میان مورخ و پد یده ها – اختلاف امت و پیدایش فرقه ها – تعصب – فشارفرمانروایان – استفاده ناروای برخی از دانشمندان اهل کتاب از کم اطلاعی خلفا و اطرافیان آنها – منع تدوین حدیث توسط   خلفا

                                           2  ------------------------------------

جزیره العرب از نظرجغرافیایی به چندبخش تقسیم شده است ؟ شمال و غرب(حجاز )شهرهای مکه ـ مدینه ـ طائف ـ ینبوع و جده را در بر می گیرد سرزمینی کوهستانی با بیابانهای وسیع کم آب و کمتر مستعد کشاورزی – مرکز و شرق (صحرای عرب ) سرزمین بلند منطقه نجد بیابانهای وسیع نفود و ربع الخالی که در آن از باران و آبادانی خبری نیست – جنوب (یمن ) منطقه ای به شکل مثلث است که ساحل دریای عرب ضلع شرقی و دریای سرخ ضلع غربی و خط فرضی ظهران حضرموت ضلع سوم آن را می سازد

اعراب ساکن عربستان به چند گروه تقسیم می شدند ؟ عرب بائده (بادیه نشینان )- عرب عاربه (شهرنشین )- عرب مستعربه (عدنانیان )

عصر جاهلیت را توضیح دهید بصورت خلاصه ؟ هرچند خصلت های پسندیده ای چون روحیه سلحشوری وفای به عهد بخشندگی ومهمان نوازی صراحت لهجه حافظه قوی و اهتمام به شعر و شاعری گواه خوبی بر وجود برخی ارزشها در میان مردم جزیره العرب است اما اندکی تأمل در دستاوردهای هریک از این خوی هاپرده از استضعاف فکری و فرهنگی این سرزمین برمی دارد زیرا جهت دارنبودن روحیه حماسی در بسیاری اوقات به افروختن بی دلیل آتش کینه و درگیری میان قبایل می انجامد شعر این عالی ترین مظهر فرهنگ عربها به دلیل الهام از عقده های قبیله ای و خرافه ها گاه آن قدر خشن و خون فشان بود که گویا از دم شمشیر فرومی چکد مضامین این شعر که آمیزه ای از ستایش یا نکوهش قبیله یا رئیس آن تشویق به غارتگری فتنه انگیز ی تجدید خاطره های سیاه گذشتگان عشق حیوانی و شراب و شکار بود غروب غم انگیز ادبی جزیره العرب را فریاد می کرد . وفاداری به قبیله در هرموقعیت و پشتیبانی از افراد قبیله خود بی توجه به ستمگر یا ستمدیده بودن آنها تبعیض نژادی و همبستگی ندانستن غیر عرب با عربها نمودهای دیگری از نبودن نظام صحیح فرهنگی در جزیره العرب است . آلودگی به گناهان مختلف تا آنجا پیش رفته بود که از هنجارهای اجتماعی شمرده می شد به گونه ای که بسیاری از ارتکاب آن احساس شرم نمی کردند و قتل و غارت دزدی میگساری و انواع قمار و فحشا بخشی از زندگی روزانه مردم بود . کمیت گرایی فخر فروشی حاکمیت خرافات بازمانده از تحریف ادیان افسانه های باستانی اساطیری و موهومات تخدیری هریک نشان دیگری از انحطاط اندیشه و خالی بودن سازمان فکری آنان از تفکر بود

نی اوضاع دینی عربستان قبل از اسلام ؟ عنصر اصلی دین قبایل عرب جاهلی ، شرک و بت پرستی ، طبیعت پرستی ، اعتقاد به جن ،ارواح و پرستش ماه و ستارگان ،به ویژه ستاره شعرای یمانی بت ها و بتواره ها ی  عرب ، پیرو دین ابراهیم و اسماعیل ،مسیحیت و دین یهود ، کیش مانی ، و زرتشتی

قرآن کدام آداب و رسوم عصر جاهلیت را مردود دانست ؟ قربانی ای که با نام غیر خدا ذبح شده یا آنکه برای انصاب (بت ها یا سنگ مقدس قربانگاه )  انجام گرفته ، خوردن مردار ، گوشت خوک ، خون ، نیم خورده حیوان درنده ، همه احکامی است که در جاهلیت روا بوده و قرآن کریم آنها را حرام و منع کرده است کوشش در تغییر و گردش دادن ماههای حرام و موسم حج و قرار دادن آن در ماه های مناسب از نظر فصل طبیعی و موسم تجارت ، یادکردن از نیا کان و فخر فروشی به آنان در مراسم حج و سوت زدن و دست افشانی در نماز پیرامون خانه کعبه ، از دیگر نشانه ها و اعمال عبادی جاهلی است که قرآن از آنها نهی نموده است

 

                                            3 -------------------------------------------

دوران کودکی و نوجوانی حضرت محمد (ص ) را شرح دهید ؟ عبدالمطلب پدر بزرگ حضرت از میان اصیل ترین خانواده ها سعادتمند ترین بانوی جهان آمنه را برای فرزندش عبداله برگزید و در هفدهم روز ربیع الاول سال 570 میلادی (عام الفیل ) حضرت متولد شدند و قبل از تولدش پدر بزرگوارش عبداله از دنیا رفتند .  عبدالمطلب شاید به علت ناکافی بودن شیر آمنه و یا به رسم بزرگان عرب همراه حلیمه سعدیه از قبیله بنی سعد که به شجاعت و فصاحت معروف بودند به روستا (بادیه ) فرستاد تا در محیط پاک و هوای سالم بزرگ شود و سخن گفتن به لهجه فصیح عربی که در روستا و صحرا یافت می شد فرا گیرد و از بیماری احتمالی وبا که خطر آن برای نوزادان بیشتر بود مصون بماند و در شش سالگی مادر مهربانش دیده از جهان فرو بست و در حدود هشت سالگی پدر بزرگش نیز به دیار باقی شتافت و ابوطالب عموی پیامبر که تنگدستی بزرگوار بود نگهداری حضرت را بر عهده گرفت از دست دادن پدر و مادر و پدر بزرگ پیامبر را به مهربانی با یتیمان و فراموش نکردن آن زمان فرا می خواند و فقر خانه ابوطالب آن نوجوان سعادتمند را با گرسنگی آشنا ساخت و براساس سنت جوامع قدیم که کودکان کار می کردند به شغل شبانی پرداخت

مهمترین وقایع حضرت محمد (ص) در دوره جوانی را بنویسید ؟ دوران جوانی زمانی شکوفا یی غرایز و گاه انحرافها و آلودگی های انسان به ویژه در فضای تیره جامعه حجاز که حتی کهنسالان به گونه ای شرم آور در آلودگی به سر می بردند در این موقعیت فرزند پاک عبدالله هرگز تأثیر نادرست نپذیرفت و چنان در درستی و صداقت شهره شد که حتی بعد ها دشمنانش او را امین می خواندند در بیست سالگی با شرکت در پیمان جوانمردی و نیگوکاری (حلف الفضول ) به داد خواهی ستمدیدگان برخاست . ودر بیست و پنج سالگی در رویداد تعمیر کعبه در میان مردمی متعصب با خردمندی و فرزانگی داوری کرد و ضمن احترام به همه گروهها و شرکت دادن نمایندگان همه قبایل حجرالاسود را به جای خویش باز گردانید  ازدواج با خدیجه بانوی فهیم و ثروتمند ملکه که حدود چهل سال سن داشته و از زنان ممتاز جزیره العرب به شمار می آمد این ازدواج در بیست و پنج سالگی حضرت بوده

آغاز رسالت پیامبر اسلام در چه تاریخی بود ؟ 27 رجب در حالی که محمد (ص) عالی ترین مراحل کمال انسانی و عقلانی را در چهل سالگی پشت سر می گذاشت

 

 

 

اولین کسانی که به پیامبری حضرت محمد ایمان آورده اند نام ببرید ؟ حضرت خدیجه ، حضرت علی (ع) که بیشتر عمر ده ساله اش را در خانه رسول خدا گذرانده و زیر نظر او پرورش یافته بود و زید بن حارثه که برده آن حضرت بوده و حضرت نیز از فطرت بخشندگی اش اورا آزاد کرده بود و بعد زینب ، رقیه ،ام کلثوم (دختران پیامبر ) ، ابوبکر ، بلال ، یاسر ، سمیه ،عمار، مقداد، ابوذر ،زبیر بن عوام ، عثمان ،طلحه ، عبدالرحمان بن عوف ، مصعب بن عمیر و سعد بن وقاص

ویژگی های سه مسلمان نخست چه بود ؟ در جامعه جاهلی آن روز مکه اصالت و برتری به سه چیز بود : مرد بودن – مسن بودن – آزادبودن . زنده به گور کردن دختران و بر آشفتن از خبر تولد دخترویژگی بارز زندگانی قبیلگی جزیره یعنی واقعیت مردسالاری و نگرش این اجتماع به مساله زن را می نماید واقعیت دیگر نظام حاکم قبیلگی اصل اعتبار فزونی سن بود اینکه چهل سال کامل داشتن از شرایط حضور در دارالندوه برای حل و فصل امور مهم اجتماعی شمرده شده است برخی از محدودیت سن زیاد در نظام قبیلگی شبه جزیره حکایت می کند سومین واقعیت جامعه جاهلی مکه آزادی و رهیدگی از قید اسارت و بردگی بود غلامان هیچ اختیاری نداشت تا چه رسد به اینکه بخواهند در امور اجتماعی نقش ایفا کنند و یا مورد توجه قرار گیرند حاصل آنکه هیچ یک از این سه تن نمی توانستند در جامعه جاهلی آن روز دارای جایگاه و مرتبه ای باشند اسلام از همان آغاز به یک موضع گیری برضد ارزشها ی  جاهلی اقدام کرده بود

ایمان آوردن خویشاوندان پیامبر (ص)چه اهمیتی داشت ؟ بی تردید ایمان خویشاوندان که پیامبر را خوب می شناختند آسان تر بود و پشتوانه ای محکم برای ادامه دعوت به شمار می آمد زیرا اگر قریش به عنوان پرنفوذترین و نیرومند ترین قبیله ایمان می آورد دعوت پیامبر با استقبال بیشتر روبه رو می شد افزون بر این دعوت از خویشاوندان نوعی اتمام حجت بود و در آینده راه تمسک به هر گونه بهانه را مسدود می کرد

مخالفان دعوت توحیدی پیامبر چه کسانی بودند ؟ مشرکان ، یهودیان و منافقان

مهمترین علت های نپذیرفتن اسلام و مخالفت با پیامبر چه بود ؟ جهت گیری دینی و توحیدی دعوت و مخالفت اسلام با الهه اعراب و دین رایج و موروثی حاکم بر مکه – نتیجه گیری اجتماعی دعوت و اسلام آوردن محرومان و جوانان فروپاشی نظام اجتماعی حاکم بود ـ جهت گیری اقتصادی ـ رقابت های قبیلگی و حسادت ورزیدن به موقعیت ارزشی بنی هاشم و فرزندان عبد مناف ـ بشر بودن پیامبر ـ روی آوردن مستضعفان به آن حضرت ـ اعتقاد به جبر ـ درخواست های نابجا و ناممکن ـ اطاعت کورکورانه از نیا کان ـ دلدادگی به دنیا

قدامات علیه بنیان فکری نهضت را بنویسید ؟ تحریم شنیدن قرآن ـ ایجاد هیاهوو جنجال هنگام تلاوت قران ـ اسطوره ،افسانه و شعر شمردن قرآن ـ سرگرم کردن مردم به وسیله معرکه گیرانی چون نضربن حارث ونقل داستان های مردم پسند ـ تردید در وحیانی بودن قرآن ـ ترویج افسانه های منطق ستیزی چون افسانه غرانیق

مهاجرت مسلمانان به حبشه را توضیح دهید ؟ در این موقعیت که فشار بر حامیان و هواداران نهضت روز افزون می شد پیامبر با پیشنهاد هجرت به حبشه موافقت کرد مهاجرت به حبشه در سال پنجم بعثت که در مرحله اول یازده مرد و چهار زن در آن شرکت داشتند در مهاجرت دوم شمار فزون تری از مسلمانان برای حفظ ایمان و ماندن بر عقیده توحیدی آوارگی در سرزمین های ناشناخته را پذیرفتند اقدام های مشرکان قریش که هم زمان به اخراج مسلمانان و پیشگیری از تبدیل حبشه به پایگاه اسلامی می اندیشیدند با سخنان هوشمندانه جعفر بن ابی طالب (نماینده پیامبر ) بی نتیجه ماند

چرا مسلمانان محاصره اقتصادی شدند و مفاد عهدنامه مشرکان چه بود ؟ اسلام آوردن حمزه اظهار علاقه جوانان روشن ضمیر ام القری و نفوذ اسلام در بیرون از حیطه سیاسی مکیان بر نگرانی سران کفر و شرک افزود بی نتیجه ماندن بسیاری از روشهای سرکوب آنان را سخت آزرده بود پیش بینی می شد انزوای سیاسی اجتماعی و حصر اقتصادی بتواند مسلمانان را به تسلیم وادارد .   ـ باید هرگونه خرید و فروش با هواداران محمد (ص) متوقف گردد  ـ  ارتباط معاشرت و پیوند زناشویی با مسلمانان ممنوع است ـ  جبهه مخالف محمد (ص) در تمام حوادث و پیشامدها باید مورد حمایت قرار گیرد 

چرا و چگونه مسلمانان از محاصره اقتصادی خارج شدند ؟ ابوطالب در انجمن قریش گفت برادرزاده ام محمد (ص) می گوید موریانه پیمان نامه ای را که در کعبه آویخته اید خورده و تنها نام خدا باقی مانده است ببینید اگر گفتار ش راست است محاصره را بشکنید و اگر راست نمی گوید اورا به شما خواهم سپرد چون سراغ نامه رفتند به درستی سخن پی بردند و با توجه به زمینه های پدید آمده پیمان نامه را نقض کردند و محاصره را شکستند

پیامبر (ص) در آخرین سالهای بعثت جهت تبلیغ دین به چه اقداماتی دست زد ؟ ـ  از طریق عرضه اسلام دعوت به پرستش الله و روی گردانی از بت ها بر قبایلی که برای حج و تجارت به مکه می آمدند کوشید آنان را به حمایت از خویش وادارد ـ  اقدام دیگر پیامبر رفتن به خارج مکه و تبلیغ اسلام در نقاط دیگر بود

در دارالندوه  مشرکان نسبت به پیامبر چه نظری داشتند ؟  ـ  به زنجیر کشیدن و به سیاه چال افکندن رسول خدا ـ  تبعید پیامبر به نقطه ای دور دست ـ  کشتن پیامبر به وسیله نمایندگان کار آزموده هر قبیله

                                            4 --------------------------------

هجرت چیست ؟  واژه هجرت در عرف دینی به معنی کوچ و خروج از یک سرزمین به منظور حفظ و تحکیم مبانی عقیدتی و ایمانی است و مهاجر کسی است که از محدوده طاغوت و استبداد خارج می شود تا بتوان معاشرت تربیت و عبادتش را متناسب با شریعت و آرمان خود ترتیب دهد

در هجرت پیامبر (ص)دونکته حائز اهمیت است آنها را بنویسید ؟ به اتفاق سیره وتاریخ نویسان با آنکه شهر مدینه کاملاً آماده استقبال از پیامبر بود به طوری که هیچ خانه ای از خانه های انصار نماند مگر آنکه در آنجا از رسول اکرم سخن می رفت پیامبر برعکس بسیاری از رهبران به محض احساس خطر پیش از پیروانش از دام بلا نگریخت و آنها را در میان مشکلات و سختی ها رها نکرد بلکه پس از حرکت مهاجران به مدینه تصمیم به هجرت گرفت مورخان نوشته اند در مکه از مسلمانان جز رسول خدا ابوبکر علی و برخی که محبوس یا بیمار یا ناتوان از سفر بودند کسی باقی نماند ـ برخلاف بسیاری از رهبران اموالی را که به رسم امانت نزد رسول خدا سپرده بودند غنیمت نشمرد و به همراه خود نبرد بلکه علی را در مکه گذاشت تا سپرده های مردم را بدانان باز گرداند در حالی که همه آن مردم و صاحبان امانت از پیروان وی نبودند

منشور مقدسی که پیامبر از طرف خدا اعلام کرد چه بود ؟  روابط مسلمانان اوس و خزرج و مسئولیت متقابل انصار و مهاجر نسبتبه یکدیگردر همان مقطع زمانی خاص ـ  قراردادترک تعرض بین مسلمانان و یهود ـ بخش عمومی و جهانی که حافظ وحدت مسلمانان در همه زمان هاست

چهار بند ازقانون نامه عمومی مدینه را بنویسید ؟ مسلمانان ملتی واحدند ـ مسلمانان باید یار و غمخوار هم و یاری کننده بینوایان باشند  ـ خون همه مسلمانان ارزش یکسان دارد و هیچ امتیازی میان آنان نیست ـ اگر مسلمانی پیمان بست حق ندارد پیمان شکن باشد ـ تنها مرجع اختلافات قضایی حقوقی و جنایی رسول خدا است ـ امضاکنندگان این پیمان دفاع مشترک از یثرب را به عهده دارند

اهداف و پیامدهای قانون نامه پیامبر در مدینه چه بود ؟ ایجاد وحدت سیاسی فرهنگی و پیوند های اجتماعی میان مسلمانان اعم از مهاجر و انصار ایجاد زمینه ها و تحکیم مقدمات تشکیل و تثبیت حکومت دینی بر محوریت وحی و پیامبر خدا امنیت عمومی و آسایش روحی و روانی برای همه ساکنان مدینه ترسیم خط سیر حرکتهای سیاسی و اجتماعی مسلمانان و تبیین مواضع اصولی و مترقی اسلام در برخورد با ستمگران و هم پیمانان برخی دیگر از اهداف و پیامدهای این منشور تلقی شده است

ماهیت جنگ از نظر ادیان ؟ از نظر ادیان به ویژه دین اسلام اختلاف و درگیری بین انسانها امری جدایی ناپذیر از طبیعت و ماهیت آنان است قرآن کریم آزمندی ستم پیشگی و نا سپاسی انسان جهل و سر کشی اوپرخاشگری و پیروی از گامها و طرحهای شیطانی را از اسباب نزاع برشمرد تا آنجا که یکی از عوامل بعثت انبیا رفع اختلافات و اسباب درگیری قلمداد شده است

شیوه های بسیج نیروها توسط پیامبر (ص)را بیان کنید ؟ استقبال از رزمندگان و بدرقه آنان ـ برخورد جدی با کانون های تبلیغاتی ضد جنگ و شایعه سازان ـ نوید پیروزی و تشویق رزمندگان ـ پیشگام نمودن خویشان در صف مقدم جبهه ـ طرح مسئله شهادت به عنوان کمال آرمانی انسان و بیان اهمیت جهاد در راه خدا ـ استفاده از ابزارهای تبلیغاتی مانند اشعار سرودها و تلاوت قرآن با صوتی دلنشین ـ مانورهای نظامی و تبلیغاتی در هنگام اعزام نیروها ـ دعا و نیایش برای پیروزی رزمندگان ـ استقامت و پایداری کم نظیر در میدان نبرد ـ سخنرانی قبل از اعزام نیرو یا درگیری نظامی ـ سهیم گرداندن زنان مومن در تشویق مجاهدان ـ دیدار با مجروحان و دلجویی از آنان

برخی از اصول جنگی پیامبر (ص)را نام ببرید ؟ شناسایی دقیق و کامل دشمن از طریق جمع آوری اطلاعات آماری و خبر گیری های دقیق ـ اجتناب از جنگهای همزمان در چند جبهه ـ رعایت اصل غافلگیری و مخفی نگه داشتن اسرار نظامی ـ فشار اقتصادی بر دشمن ـ بهره گیری از نیروهای تهاجمی و ضربتی و سرعت در پوششهای عملیاتی ـ فرماندهی عالی و پیشگامی در تمامی لحظات بحرانی و محورهای تشدید نبرد ـ مراقبت کامل و حدت مجاهدان ـ بهره گیری دقیق و مناسب از شیوه جنگ روانی ـ توجه به اصول اخلاقی و انسانی ـ توجه به نظرها و پیشنهادهای فرماندهان نظامی

چرا قوم یهود در برابر گسترش اسلام مخالفت می گردند ؟ از آنجا که روح حاکم بر کیش یهود نژاد و قومیت است بدین سبب به مخالفت جدی با پیامبر اسلام پرداختندیهودیان به سبب روحیه قوم گرائی و نژادپرستی نتوانستند در برابر گسترش اسلام آرام بمانند و به بهانه های مختلف پیمان ترک تعرض و توطئه را نقض کردند آنها به طور رسمی به سراغ قبایل مکه رفتند و قریش را علیه اسلام و مسلمانان تحریک کردند بنی قینقاع با تجاوز به حقوق یک زن مسلمان آتش درگیری با مسلمانان را شعله ور ساخت و جنگ احزاب نتیجه توطئه یهودیان بنی نضیر است بنی قریظه نیز در جنگ خندق به نفع قریش وارد نبرد شد و پیمان شکنی کرد و بدین ترتیب پیمان همزیستی مسالمت آمیز به طور کامل نقض شد مساله تغییر قبله لجاجت حسادت غرور قومیت گرایی و ... بخشی از دلایل مخالفت شدید آنان با اسلام و پیامبر خدا به شمار می آید سه علل عمده پیروزی مسلمانان در جنگ ها چه بود ؟ فرماندهی هوشمندانه پیامبر (ص) ـ روحیه ایمانی و جنگاوری مجاهدان ـ رعایت عدالت در جنگ با دشمن

در پیمان میان حضرت محمد (ص) و یهودیان چه مواردی مطرح شد 6 مورد رابنویسید ؟ مسلمانان و یهودیان همچون امتی واحد در مدینه خواهند بود ـ هر گروه در انجام مراسم دینی خود آزاد است ـ چنانکه جنگی رخ دهد اگر تجاوزی نباشد به یکدیگر کمک خواهند کرد ـ هرگاه مدینه مورد یورش دشمن قرار گیرد هر دو گروه در دفاع شرکت می کنند ـ صلح با دشمن با مشورت هر دو طرف انجام خواهد شد ـ امضا کنندگان این پیمان با خیر خواهی و نیک رفتاری در کنار هم به سر خواهند برد

منافقان از نظر رفتاری و شخصیتی چه ویژگی هایی داشتند ؟ دروغگویی ،تظاهر به اصلاح طلبی ،فقدان شعور واقعی ، نداشتن اندیشه و فهم درست ، سرگردانی و حیرت شایعه پراکنی اظطراب درونی تعصب بیجا ، دورویی و لجاجت بخش از ویژگی های رفتاری و شخصیتی اینان است

منافقان صدر اسلام در چه مواردی دشمنی خودرا با اسلام نشان دادند ؟ کارشکنی و توطئه آنان در جنگ خندق نقشه آنان برای کشتن پیامبر به وسیله گروه دوازده نفری هم پیمان شدن با یهودیان بنی نضیر مسخره کردن مسلمانان ، اظهار بی ادبی به پیامبر و ... بخش از دشمنی های این گروه شمرده می شود .

* موضوع مباهله چه بود؟ نجران تنها منطقه حجاز بودکه مردم آن به عللی از بت پرستی دست کشیده به آیین مسیح گرویده بودند رسول خدا به موازات مکاتبه به سران دول جهان و مراکز مذهبی نامه ای به اسقف نجران نوشت و ساکنان آنجا را به آیین اسلام دعوت کرداسقف نجران پس از خواندن نامه برای تصمیم گیری شورایی مرکب از شخصیت های بزرگ مذهبی تشکیل داد شورا به این نتیجه رسید که گروهی به عنوان هیات نمایندگی نجران به مدینه بروند تا از نزدیک نشانه های نبوت فرستاده خدا را بررسی کنند این هیئت 60 نفری به سرپرستی سه پیشوای بزرگ مذهبی وارد مدینه شد و پس از گفتگو پیشنهاد مباهله کرد پیامبر اکرم به فرمان خداوند در حالی که حضرت حسین (ع) را در آغوش و دست حسن (ع) را در دست داشت و فاطمه (س) و علی (ع) پشت سرش حرکت می کردند به میدان مباهله گام نهاد هیات نمایندگی نجران از اینکه پیامبر (س) فرزندان معصوم و یگانه دختر و یادگار خودرا به صحنه مباهله آورده شگفت زده شدند و عقب نشینی کردند اسقف نجران گفت من چهره هایی می بینم که هرگاه دست به دعا بلند کنند و از درگاه الهی بخواهند که بزرگترین کوه ها را از جای بکند بی درنگ کنده می شود ما هرگز حاضر به مباهله نیستیم برخی از مسیحیان ایمان آوردند و گروهی پذیرفتند که در برابر بهره مندی از امنیت حکومت اسلمای مالیات ویژه بپردازند

 

* صلح حدیبه چه بود و چه اهمیتی داشت ؟ هرچند مصالحه نامه سال ششم که از آن تعبیر به فتح مبین شده است مورد اعتراض برخی از اطرافیان پیامبرقرار گرفته بود اکثر مومنان و پیروان حضرت رسول اکرم (س) آن را پذیرفته بودند این پیمان فواید بسیاری داشت زیرا بر اساس آن ده سال جنگ بین دو طرف ممنوع شد و مبلغان مسلمان با خاطری آسوده در داخل و خارج عربستان به نشر آیین اسلام پرداختند رفت و آمد مردمان مکه به مدینه آغاز شد و پرده آهنین میان مردم مکه و آیین اسلام از میان رفت گفتگوی سران قریش و پیامبراسلام (س) هنگام بستن پیمان بسیاری از عقده های روحی آنان را گشود و همه با اخلاق نیک و رفتار منصفانه آن حضرت آشنا شدند

* مهم ترین علت و سبب موفقیت و گسترش اسلام چه بوده و چرا ؟ تصورقرآن از خدای تعالی به گونه ای است خردپسندکه به آسانی فهمیده و تصدیق می شود ـ مطالبی در قرآن وجود دارد که فراتر از اوضاع و احوال و زمان و مکان خاص است و تا انسان انسان است این مطلب برای زندگی فردی و اجتماعی او روابطش با خود خدا همنوع و حتی طبیعتی که در او زندگی می کند سودمند است  ـ خصوصیت جاودانه دیگر قرآن این است که هیچ دین و مذهبی را به طور کلی نفی نمی کند بلکه معمولاً بروجه اشتراک خود با دیگران تکیه می کند

                                                   5 ----------------------------------------   

*ضرورت و انگیزه نیاز به جانشن چیست ؟ دلایل و فلسفه بعثت پیامبر مانند قانون ثابت و ضروری هدایت عمومی  ـ نیاز جامعه به زمامدار  ـ  لزوم ارتباط بین عالم ربوبی و عالم انسانی ـ تفسیر و بیان اصول کلی دین و آیات قرآن  ـ  تأکیدهای قرآن بر نقش جانشین پیامبر در تکمیل دین و اتمام نعمت

در زمان رحلت پیامبر (س) چه خطراتی جامعه اسلامی را تهدید می کرد ؟  خطر رومیان ـ خطر ارتداد ـ خطر پیامبران دروغین     

*شروط سقیفه بنی ساعده برای انتخاب جانشین پیامبرچه بود ؟ مهاجرت ـ قریشی بودن ـ دوستی باپیامبر ـ کهنسالی

*درزمان عمر چه اقداماتی صورت گرفت (دستاوردهای خلافت ده ساله عمر ) ؟ وضع مقررات در باره اهل ذمه ـ قراردادن دیوان و دفتر برای مالیات و بیت المال ـ ایجاد پایگاه های نظامی ـ تسخیر سراسر جزیره العرب ـ جداسازی شام و مصر ازچنگ امپراتوری روم ـ فتح ایران ـ ممنوعیت نگارش احادیث ـ تبعیضات قومی میان مهاجران و انصار در تقسیم اموال ـ تفاوت نهادن میان مسیحیان عرب و غیر عرب ـ جلو گیری از ورود غیر عرب به مدینه به بهانه پیشگیری از آلوده شدن  شهر

 

 

کدام اقدامات عثمان باعث شورش و نارضایتی عمومی مردم گردید؟  داستان یکی کردن مصاحف به ویژه به علت سوزاندن نسخه های گوناگون قرآن مورد نفرت واقع شد بدین ترتیب مجموعه خطاهای پیداو پنهان خلیفه و کارگزارانش سستی اراده و ضعف در اداره کشور کنار گذاشتن بسیاری از سنت های معمول زمان شیخین عزل والیان شایسته و قرار دادن خویشاوندان وبنی امیه در مناصب کلیدی سرنوشت نهایی را رقم زد و آتش خشم عمومی چنان برافروخت که حتی مداخله علی (ع) و دیگر بی طرفان نیز سودمند نیفتاد

                                               6---------------------------------------------------  

*از امتیازات وویژگی های علی (ع)4مورد را بنوبسید ؟

امیرمومنان علی (ع)در سیزدهم رجب سی سال بعد از عام الفیل 599 یا 600 م در کعبه به دنیا آمد ـ دوره حساس کودکی و نوجوانی را در خانه حضرت محمد (س) و با تربیت وی به سر برد ـ علی (ع) پیش از رسالت پیامبر همراه آن حضرت نور نبوت را می دید و صدای فرشته را می شنید ـ پیشگام بودن آن حضرت در پذیرش و ابراز اسلام ارزشی است که قرآن بر آن تکیه کرده ـ اعلام پشتیبانی همه جانبه از آخرین سفیر الهی در اولین دعوت عمومی بستگان ـ فداکاری آن حضرت در لیله المبیت سبب خشنودی خداوند و نزول برکت و عطوفت الهی به بندگانش شد ـ پیمان اخوت اسلامی که در آن نوعی هماهنگی و تناسب افراد با یکدیگر از نظر ایمان فضیلت و شخصیت اسلامی رعایت شده بود پیامبر اورا به برادری خویش برگزید ـ شایستگی همسری حضرت فاطمه نشان دیگری از جایگاه معنوی و کمالات آن حضرت است ـ دلاوری آن حضرت در همه غزوات زمان پیامبر معروف است و کتب سیره تاریخ و حدیث اهل سنت و شیعه از آن آکنده است ـ در نخستین رویارویی نظامی جز کسانی که در قتل آنان اختلاف است هشت تن از پرچمداران سپاه شرک با شمشیر او ازپای در آمدند در جنگ احد که بسیاری از اصحاب از اطراف پیامبر گریختند علی (ع) در کنار تنی چند از اصحاب با حضرت باقی ماند و خود را سپر وی ساخت کشتن عمروبن عبدود در غزوه خندق به دست آن حضرت که از عبادت جن و انس برتر شمرده شده است ـ در جنگ خیبر حضرت رسول پرچم سفید خود را به ترتیب به ابوبکر و عمر بن خطاب سپرد وآنها را برای گرفتن یکی از قلعه ها فرستاد اما آنها بی هیچ توفیقی بازگشتند آنگاه حضرت فرمود: فردا پرچم را به دست کسی خواهم داد خدا و رسولش را دوست دارد فردای آن روز پرچم را به علی سپرد فتح نمایان آن حضرت در کانون توطئه  یهودیان زبانزد خاص و عام است  قبول مسوولیت نمایندگی  مخصوص پیامبر  و اعلان یکی از بزرگ ترین مواضع اصولی اسلام یعنی اصل برائت از مشرکان در مراسم حج   

           

 

* علل پیروزی مسلمانان و شکست سپاه ساسانی چه بود ؟

برخی برناخشنودی مردم از حکومت ساسانی و بیدادگری شاهان و تجمل پرستی کارگزاران و تبعیض ها و امتیازات طبقاتی آنان برخی بر بی روح شدن آیین زرتشتی و گرایشهاو انشعابات آن برخی برفروریختگی باورها نسبت به حفظ نظام و فقدان انگیزه های دفاعی در سطوح متفاوت فرماندهی تا سربازان معمولی تأکید کرده اند و برخی بر همراهی فعال مسیحیان عرب مجاور مرزهای امپراتوری ساسانی با عربهای مسلمان و مهاجم برخی بر مجذوبیت و دلنشین بودن اصول وحدت و برابری و عدالت خواهی اسلام تأکید کرده اند و برخی بر ایمان جنگجویان مسلمان و تعصب نسبت به اعتقادات و ماموریت و اهداف دینی آن تأکید کرده اند برخی نیز هزیمت سریع لشکریان به ویژه در آخرین روزهای نبرد قادسیه را ناشی از ستاره شناسی رستم و وزیدن توفانی شدید در جهت مقابل سپاهیان ساسانی توجیه ک�%

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم خرداد 1390ساعت 0:0  توسط بهروز سعیدی  |